Poradnik przyda się każdemu leśnikowi, nie­zależnie od tego, jaką pełni funkcję w organiza­cji. Nie oznacza to, że wszystkie porady i zalece­nia trzeba i można wykorzystać na każdym stano­wisku pracy. Ważne jest, aby je znać i umiejętnie wpasować się w tok kampanii prowadzonej przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych, regio­nalną dyrekcję Lasów Państwowych czy nadleśnic­two. Ponadto zawarte w książce porady przyda­dzą się każdemu w codziennym życiu. Któż z nas bowiem nie chce być doceniany i lubiany przez otoczenie? Okazuje się, że to, co wspiera wizeru­nek dużych organizacji biznesowych, z powodze­niem można wykorzystać także w sprawach oso­bistych i odnieść sukces indywidualny. Zachęcam zatem do lektury i stosowania podanych reguł w praktyce.

Przed laty, kiedy to dopiero rozpoczynała się moja przygoda z Lasami Państwowymi, zostałem po­proszony przez ówczesnego wiceministra w resor­cie ochrony środowiska odpowiedzialnego za leś­nictwo o zrecenzowanie pod kątem komunikatyw­ności pewnej bardzo ważnej dla gospodarki leś­nej, a i szerzej - dla polityki leśnej, publikacji naukowej. Podjąłem się tego zadania z dużą tre­mą, bo choć jestem z wykształcenia biologiem, to jednak przez lata zajmowałem się dziennikar­stwem i wiele wiedzy merytorycznej z okresu stu­diów uleciało z mojej pamięci. Jednak ministrowi chodziło o ocenę dokonaną właśnie przez dzien­nikarza, człowieka nie wprowadzonego dokładnie w temat, publikacja bowiem miała być wydana w formie broszury i rozkolportowana wśród dzien­nikarzy, polityków i organizacji pozarządowych. Muszę przyznać, że z trudem przebrnąłem przez kilkadziesiąt stron tekstu najeżonego skom­plikowanymi terminami leśnymi i biologicznymi. Oczywiście zagadnienia merytoryczne wyłożone zostały w duchu wdrażanej właśnie ustawy o la­sach oraz tendencji w leśnictwie europejskim i wszystkie treści były jak najbardziej odpowiada­jące oczekiwaniom resortu. Jednak autor wyłożył swoje poglądy w sposób zawiły, hermetycznym językiem naukowca. Efekt był taki, że niewiele z tego zrozumiałem, choć uważam się za człowie­ka w miarę rozgarniętego.

Podczas spotkania z ministrem wypowiedzia­łem swoją opinię o publikacji, nie kryjąc rozcza­rowania, że tak ważne treści podane zostały w spo­sób mało przystępny. Stwierdziłem wówczas, że jeśli praca ta ma być skierowana do dziennikarzy i polityków, a więc ludzi niezwiązanych z leśnic­twem, to cel nie zostanie osiągnięty. Większość zniechęci się do czytania po kilku pierwszych aka­pitach, a ci, którzy przeczytają publikację do koń­ca, niewiele zrozumieją.

Wówczas autor, znakomity skądinąd uczony-leśnik, stwierdził: Skoro tak, to niech się dziennikarze douczą...

Zapamiętałem tę scenkę, bo jest to wręcz pod­ręcznikowy przykład lekceważenia podstawowej tezy teorii komunikowania. Według niej to nadaw­ca komunikatu powinien zrobić wszystko, aby przyciągał uwagę, był zwięzły, zrozumiały dla odbiorcy, dostępny oraz by odbiorca, do które­go jest kierowany, zaakceptował go. Właśnie nadawcy powinno zależeć na tym, aby treści za­warte w komunikacie zostały przyswojone.

Ludzie bardzo często nie potrafią umiejętnie przekazać otoczeniu informacji o swojej pracy czy poglądach. I nie wynika to z ich złej woli. Po pro­stu - skutecznego komunikowania trzeba się na­uczyć, bo jest to dziedzina, w której obowiązuje wiele reguł. Gdy je sobie przyswoimy i zaczniemy stosować, okaże się, że nasza praca zawodowa sta­nie się dla otoczenia zrozumiała i - co ważniejsze - będzie zaakceptowana. Zyskamy sympatię lu­dzi, a nawet ich wsparcie. Okaże się, że lokalna społeczność zacznie doceniać naszą pracę, do­strzegając korzyści, jakie ona przynosi otoczeniu. A to z kolei zaowocuje pożądanym wizerunkiem Lasów Państwowych.

Dziś w warunkach wolnego rynku każda firma potrzebuje społecznej akceptacji. Tylko wówczas przetrwa i będzie się skutecznie rozwijać. Zdaniem ekonomistów, jej prestiż przekłada się na kon­kretną wartość, tzw. goodwill, składnik warto­ści organizacji. Firma o dobrej reputacji jest wię­cej warta niż przedsiębiorstwo o reputacji złej. Ma również większą zdolność do przynoszenia zysku. Takie firmy cieszą się dużym zaufaniem i wiary­godnością, a ludzie w nich zatrudnieni - szacun­kiem otoczenia.

Lasy Państwowe, organizacja wypełniająca misję publiczną - zachowania trwałości lasów, będących własnością całego narodu - potrzebu­je zrozumienia i społecznej akceptacji w dużo większym stopniu niż komercyjna firma, której los zależy od zadowolenia klientów. Poznałem setki leśników i wiem, że są to wspaniali ludzie traktujący swój zawód jak powołanie. Doskonale wykształceni i stale podnoszący swoje kwalifika­cje na rozmaitych studiach podyplomowych, kur­sach, seminariach i stażach zagranicznych. Wszystko to prawda, ale znam ją ja, bo przez 12 lat pracowałem pośród leśników. Czy jednak w takim samym stopniu wiedza o leśnictwie do­ciera do społeczeństwa?

Obawiam się, że nie, choć w ostatnich latach leśnicy wiele czynią, by wyjść z zamkniętego krę­gu branży i przedrzeć się do społeczeństwa z in­formacją o leśnictwie, kierunkach jego rozwoju oraz znaczeniu dla gospodarki i środowiska. Tę konieczność rozumie już większość kierowników jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych i podejmuje działania w tej sferze. Niniejszy po­radnik ma za zadanie dostarczyć leśnikom kon­kretnej i praktycznej wiedzy z zakresu kreowania stosunków z otoczeniem organizacji, ze szczegól­nym uwzględnieniem mediów. One bowiem z ra­cji swej powszechności mają największy zakres od­działywania.

W książce tej dzielę się z czytelnikami swoim doświadczeniem w promowaniu reputacji czy -jak kto woli - public relations, które nabyłem pod­czas swej pracy w Lasach Państwowych, ale także w trakcie licznych kursów z tego zakresu w kraju i za granicą. Doświadczenia zagraniczne, głów­nie z krajów Europy Zachodniej, Skandynawii i Kanady, są o tyle istotne, że pochodzą od leśni­ków od dawna funkcjonujących w okrzepłych spo­łeczeństwach demokratycznych, a zarazem w wa­runkach gospodarki rynkowej. Tę lekcję w Polsce przerabiamy w przyspieszonym tempie i dobrze jest skorzystać z gotowych i sprawdzonych rozwią­zań. Polskie leśnictwo jest ewenementem w Euro­pie. Po wejściu do Unii Europejskiej Lasy Pań­stwowe będą jedną z większych firm we wspólno­cie. To dodatkowo zobowiązuje.