Przygotowując ten podręcznik wykorzystano informacje zawarte w ogólnych podręcznikach hydrobiologii, w podręcznikach chowu i hodowli ryb, jak również w bardziej szczegółowych oraz licznych fachowych artykułach drukowanych w polskich i zagranicznych czasopismach hydrobiologicznych i rybackich.

Omawiając pewne problemy starano się je zilustrować głównie na przykładzie doświadczeń zdobytych w stawach rybnych Polski. Sądzimy, że skrypt ten będzie szczególnie przydatny dla studentów Wydziału Zootechnicznego, specjalność „rybactwo i ochrona wód” oraz dla studentów wydziałów: Zootechnicznego, Rolniczego, Inżynierii Środowiska i Leśnego interesujących się z różnych powodów stawami, a zwłaszcza tych, którzy zainteresowani są hydrobiologią. Może służyć też do poszerzenia wiadomości studentom uniwersyteckiego kierunku hydrobiologii.

Obecnie w Polsce jest użytkowanych, według danych Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej około 71000ha powierzchni ewidencyjnej stawów rybnych, których powierzchnia lustra wody wynosi około 50000ha. Dane te nie obejmują tzw. stawów przyzagrodowych, których łączną powierzchnię szacuje się na kilkanaście tysięcy ha. Stawy rybne znajdują się głównie w pasie centralnym i południowym Polski. Stawy rybne to nie tylko miejsce produkcji ryb konsumpcyjnych. Odgrywają one poważną rolę jako zbiorniki retencyjne, wpływające łagodząco na mikroklimat i podnoszące poziom wód gruntowych. Są one ostoją ptactwa wodnego oraz jedynym nieraz miejscem przetrwania szeregu innych organizmów tak roślinnych, jak i zwierzęcych. Są one efektownym elementem krajobrazu, będąc równocześnie miejscem rekreacji (wędkarstwo, niektóre sporty wodne itp.) dla ludzi.

Aby stawy rybne mogły spełniać swoje różnorodne zadania, musi się prowadzić na nich właściwą gospodarkę rybacką. Jest ona możliwa tylko wtedy, gdy dobrze pozna się biologię wszystkich organizmów zasiedlających stawy i ich wzajemne powiązania. Konieczne też jest poznanie czynników fizykochemicznych wody stawowej i ich wpływu na organizmy wodne oraz wpływu tych ostatnich na czynniki abiotyczne środowiska wodnego. Niniejszy podręcznik ma na celu zapoznanie czytelnika z wyżej wymienionymi zagadnieniami.

Spis treści